Co warto wiedzieć przed decyzją
Rozporządzenie o warunkach technicznych przestało obowiązywać 20 września 2026 r., a nowego nie ogłoszono. Co to oznacza dla projektów i montażu ogrzewania, wentylacji i klimatyzacji: okres przejściowy, limity EP i U, odzysk ciepła od 500 m³/h, akustyka i lista kontrolna dla inwestora.
Spis treści
Stan prawny na 8 października 2026 r.
Rozporządzenie z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (potocznie „WT 2021”), przestało obowiązywać z upływem 20 września 2026 r. Nowe rozporządzenie nie zostało dotąd ogłoszone w Dzienniku Ustaw. Lukę wypełniają przepisy epizodyczne dodane do Prawa budowlanego (Dz.U. 2026 poz. 1161, art. 102a–102c). Przez 18 miesięcy od 20 września 2026 r. pozwalają one stosować dotychczasowe warunki techniczne:
| Sytuacja | Co mówią przepisy przejściowe |
|---|---|
| Projekt do wniosku o pozwolenie na budowę albo do zgłoszenia budowy | Projekt może być sporządzony według dotychczasowych WT, jeśli inwestor złoży organowi oświadczenie o stosowaniu tych przepisów (art. 102a). Wtedy także projekt techniczny przygotowuje się według dawnych WT |
| Roboty niewymagające pozwolenia ani zgłoszenia (art. 29 ust. 4 Prawa budowlanego) — m.in. instalowanie pompy ciepła albo klimatyzatora na istniejącym budynku | Inwestor może stosować dotychczasowe WT (art. 102b) |
| Utrzymanie i użytkowanie budynków mieszkalnych | Dopuszczone według dotychczasowych przepisów (art. 102c) |
Wymagania opisane niżej (EP, współczynniki U, odzysk ciepła, wentylacja) pochodzą właśnie z dotychczasowych WT. W okresie przejściowym pozostają punktem odniesienia dla projektów i montażu. Gdy nowe rozporządzenie zostanie ogłoszone, zaktualizujemy ten artykuł. Przed rozpoczęciem projektu ustal z projektantem, którą podstawę przyjmujecie.
To informacja ogólna, nie porada prawna. Ostatni tekst jednolity dawnych WT to Dz.U. 2022 poz. 1225. Komunikaty o pracach nad nowym rozporządzeniem publikuje Ministerstwo Rozwoju i Technologii.
Czym są warunki techniczne i kogo obowiązują?
Warunki techniczne (WT) to rozporządzenie wykonawcze do Prawa budowlanego (wydawane na podstawie art. 7 ustawy). Określają m.in. wymagania dotyczące oszczędności energii, wentylacji, ogrzewania, ochrony przed hałasem i bezpieczeństwa użytkowania. Dotyczą budowy nowych budynków oraz przy przebudowie, rozbudowie i zmianie sposobu użytkowania — w zakresie objętym projektem. Zwykła wymiana urządzenia w istniejącym domu (np. kotła na pompę ciepła) bez ingerencji w konstrukcję nie wymaga doprowadzenia całego budynku do aktualnych WT, ale nowa instalacja powinna być wykonana zgodnie z obecnymi zasadami wiedzy technicznej.
Wymagania energetyczne, które kształtują dobór HVAC
Według dotychczasowych WT, stosowanych w okresie przejściowym, kluczowe są dwa rodzaje limitów: wskaźnik EP (roczne zapotrzebowanie na nieodnawialną energię pierwotną) dla całego budynku oraz maksymalne współczynniki przenikania ciepła U dla przegród.
| Rodzaj budynku | Maksymalne EP od 1.01.2021 [kWh/(m²·rok)] |
|---|---|
| Mieszkalny jednorodzinny | 70 |
| Mieszkalny wielorodzinny | 65 |
| Zamieszkania zbiorowego | 75 |
| Użyteczności publicznej (poza opieką zdrowotną) | 45 |
| Gospodarczy, magazynowy, produkcyjny | 70 |
| Przegroda | Maksymalne U od 1.01.2021 [W/(m²·K)] |
|---|---|
| Ściany zewnętrzne | 0,20 |
| Dachy i stropodachy | 0,15 |
| Podłogi na gruncie | 0,30 |
| Okna | 0,90 |
| Drzwi zewnętrzne | 1,30 |
Dla HVAC wynika z tego prosta konsekwencja: w dobrze ocieplonym domu projektowe straty ciepła są małe, a dobór pompy ciepła „z metra" niemal zawsze kończy się przewymiarowaniem. Dlatego podstawą doboru są obliczenia OZC wg PN-EN 12831, a nie wskaźniki z katalogów.
Wentylacja: co przepisy mówią wprost
- Każde pomieszczenie przeznaczone na pobyt ludzi musi mieć wentylację — grawitacyjną, hybrydową lub mechaniczną. Wentylacja grawitacyjna i mechaniczna wywiewna nie mogą być stosowane w tym samym pomieszczeniu jednocześnie.
- Strumienie powietrza w mieszkaniach podaje Polska Norma PN-83/B-03430 ze zmianą Az3:2000. Wartości zależą od wyposażenia pomieszczenia, np. dla kuchni z oknem norma rozróżnia kuchenkę gazową (70 m³/h) i elektryczną (niższe wartości, zależne od liczby mieszkańców); łazienka to 50 m³/h, a wydzielone WC 30 m³/h. Dokładne wartości dla Twojego mieszkania wskaże projekt wentylacji.
- Odzysk ciepła w instalacjach wentylacji mechanicznej ogólnej nawiewno-wywiewnej i klimatyzacji komfortowej o wydajności 500 m³/h i większej jest wymagany (sprawność temperaturowa co najmniej 50%), chyba że dopuszczalna jest recyrkulacja (§ 151 ust. 1 dotychczasowych WT). W praktyce dotyczy to biur, lokali usługowych i większych domów.
- W budynkach wyposażonych w wentylację mechaniczną urządzenia muszą mieć dostęp do czyszczenia, a kanały — otwory rewizyjne.
Przepisy nie nakazują montażu rekuperacji w każdym domu jednorodzinnym. Rekuperacja jest jednak jednym z najskuteczniejszych sposobów spełnienia limitu EP, bo straty wentylacyjne w szczelnym domu stanowią dużą część bilansu. Więcej w artykule rekuperacja czy wentylacja grawitacyjna.
Ogrzewanie i pompa ciepła
Instalacja ogrzewcza powinna mieć automatyczną regulację temperatury w pomieszczeniach (np. głowice termostatyczne lub regulatory strefowe) oraz umożliwiać regulację centralną zależną od warunków zewnętrznych. Dla pompy ciepła oznacza to sterowanie pogodowe z krzywą grzewczą dopasowaną do instalacji — to warunek wysokiego SCOP, a nie tylko wymóg formalny.
Nie ma przepisu, który przypisywałby budynkowi określony wynik EP „za zamontowanie pompy ciepła". Liczy się cały bilans: przegrody, wentylacja, ciepła woda, oświetlenie (w budynkach niemieszkalnych) i współczynniki nakładu energii pierwotnej dla nośnika. Przed doborem pompy ciepła trzeba poznać straty ciepła i temperaturę zasilania instalacji; w modernizowanym domu uwzględnia się planowane docieplenie.
Akustyka: jednostka zewnętrzna a sąsiedzi
Warunki techniczne odsyłają do Polskich Norm w zakresie dopuszczalnego hałasu w pomieszczeniach, a hałas na zewnątrz reguluje odrębne rozporządzenie o dopuszczalnych poziomach hałasu w środowisku (tekst jednolity — Dz.U. 2014 poz. 112). Dla terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej dopuszczalny równoważny poziom dźwięku od instalacji wynosi 50 dB w dzień i 40 dB w nocy, dla zabudowy wielorodzinnej — 55 dB w dzień i 45 dB w nocy (oceniane na granicy terenu chronionego).
Moc akustyczna podawana w karcie urządzenia (np. 60 dB(A)) nie jest tym samym co poziom dźwięku przy oknie sąsiada — ten zależy od odległości, odbić od ścian, trybu pracy i przenoszenia drgań. Poproś projektanta o wskazanie kryterium, punktu oceny i sposobu ograniczenia hałasu: lokalizacji, wibroizolatorów, ekranów lub trybu nocnego. Uniwersalna obietnica „cichej pracy" nie zastępuje oceny konkretnej działki.
Co sprawdzić z projektantem — lista kontrolna
| Obszar | Pytanie przed zatwierdzeniem projektu |
|---|---|
| Podstawa prawna | Czy projekt powstaje według dotychczasowych WT (oświadczenie inwestora, art. 102a Prawa budowlanego), czy według nowych przepisów, jeśli zostaną ogłoszone? |
| Bilans energetyczny | Czy cały budynek spełnia limit EP dla jego przeznaczenia? |
| Ogrzewanie | Jakie obciążenie cieplne wynika z obliczeń dla pomieszczeń i jaka jest temperatura zasilania? |
| Wentylacja | Jak zapewniono nawiew, wywiew i wymagane strumienie; czy potrzebny jest odzysk ciepła? |
| Akustyka | Gdzie stanie jednostka zewnętrzna i jak ograniczono hałas oraz drgania? |
| Dostęp serwisowy | Czy centralę, filtry i urządzenia da się bezpiecznie obsługiwać? |
| Dokumentacja | Kto przekaże protokoły pomiarów, regulacji i próby szczelności? |
Co zmienia się w tle: przepisy unijne
Przekształcona dyrektywa o charakterystyce energetycznej budynków (EPBD, dyrektywa (UE) 2024/1275) wprowadza standard budynku zeroemisyjnego dla nowych budynków publicznych od 2028 r. i wszystkich nowych budynków od 2030 r. oraz stopniowe wycofywanie wsparcia dla kotłów na paliwa kopalne. Polska musi wdrożyć te zasady do prawa krajowego. Termin wdrożenia większości przepisów dyrektywy minął 29 maja 2026 r., a 15 lipca 2026 r. Komisja Europejska wszczęła w tej sprawie postępowania wobec wszystkich państw członkowskich. Na 8 października 2026 r. nowe limity EP nie zostały opublikowane w Dzienniku Ustaw. Projektując dom lub modernizację na lata, warto zakładać kierunek: niskie EP, źródło ciepła oparte na energii odnawialnej i wentylacja z odzyskiem ciepła.
Jak przygotować dokumentację do konsultacji?
Przydadzą się rzuty, przekroje, dane przegród, planowane źródło ogrzewania i informacje o użytkowaniu budynku. W mieszkaniu istotne są też zasady zarządcy i możliwości ingerencji w części wspólne — zobacz klimatyzacja w bloku a zgoda wspólnoty.
Skontaktuj się z everflow. Ustalimy dane potrzebne do doboru instalacji i wskażemy, które wymagania dotyczą Twojego budynku. Ostateczne potwierdzenie zgodności projektu z przepisami pozostaje częścią pracy osób odpowiedzialnych za dokumentację budowlaną.
Źródła: Dz.U. 2026 poz. 1161 — przepisy epizodyczne Prawa budowlanego (art. 102a–102c), Dz.U. 2022 poz. 1225 — dotychczasowe warunki techniczne (utraciły moc 20.09.2026), Dz.U. 2014 poz. 112 — dopuszczalne poziomy hałasu, dyrektywa (UE) 2024/1275. Stan na 8 października 2026 r.
Udostępnij artykuł
