Nowe przepisy 2027 dla pomp ciepła i klimatyzacji — co naprawdę zmienia się od 1 stycznia

W skrócie: co zmienia się 1 stycznia 2027 r.

Wokół „przepisów 2027” narosło sporo nieporozumień: część z nich to wymogi wynikające wprost z rozporządzeń UE, część to projekty w konsultacjach, a część (jak ETS2) w ogóle nie startuje w 2027 r. Poniżej stan na 6 września 2026 r., sprawdzony w tekstach źródłowych, a nie w przekazach handlowych.

• F-gazy, pompy ciepła: od 1 stycznia 2027 r. nie wolno wprowadzać do obrotu w UE pomp ciepła i klimatyzatorów monoblok (samodzielnych) o mocy do 50 kW oraz pomp ciepła split powietrze-woda o mocy do 12 kW, jeśli zawierają fluorowane gazy o GWP 150 lub wyższym. Obejmuje to R32 (GWP 675) i R410A (GWP 2088). Zostają czynniki naturalne, przede wszystkim R290 (propan), oraz mieszaniny o GWP poniżej 150.
• F-gazy, klimatyzacja split: dla klasycznych splitów powietrze-powietrze do 12 kW rok 2027 nie przynosi zakazu. Próg GWP 150 obowiązuje je dopiero od 1 stycznia 2029 r. R32 w klimatyzacji domowej pozostaje legalny.
• Kontyngent HFC: maksymalna ilość HFC na rynku UE spada z 42,9 mln t CO2e (2025–2026) do 21,7 mln t CO2e rocznie w latach 2027–2029, czyli o połowę. To główny mechanizm wzrostu cen czynników do serwisu.
• Certyfikaty instalatorów: do 12 marca 2027 r. państwa członkowskie muszą wprowadzić obowiązek odświeżania certyfikatów F-gazowych co najmniej raz na 7 lat. W Polsce nowelizacja ustawy F-gazowej jest wciąż w przygotowaniu.
• Czyste Powietrze: od 2027 r. program nie dotuje ogrzewania elektrycznego innego niż pompy ciepła. Wyższe dotacje za lepsze parametry pomp ciepła i wymóg produkcji w UE są na etapie propozycji NFOŚiGW.
• ETS2 (opłata za CO2 z ogrzewania gazem i węglem): start przesunięty z 2027 r. na 1 stycznia 2028 r., ale aukcje uprawnień ruszają już w 2027 r.
• Nowe etykiety energetyczne i ekoprojekt: rozporządzenia dla kotłów, pomp ciepła i klimatyzatorów są w trakcie rewizji; na dzień publikacji żadne z nich nie zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym UE, więc nie zaczną obowiązywać w 2027 r.

F-gazy: co dokładnie zakazuje załącznik IV od 2027 r.

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/573 obowiązuje od 11 marca 2024 r. i działa bezpośrednio w Polsce, bez ustawy krajowej. Zakazy wprowadzania do obrotu zawiera załącznik IV. Poniższa tabela zbiera wszystkie punkty dotyczące stacjonarnej klimatyzacji i pomp ciepła.

W każdym z tych punktów jest wyjątek: jeśli wymogi bezpieczeństwa w miejscu eksploatacji nie pozwalają na czynnik o GWP poniżej 150 (np. propan w pomieszczeniu bez wymaganej wentylacji), limit wynosi 750. To furtka dla nietypowych obiektów, nie dla standardowego domu. Rozporządzenie traktuje też stałe dwukanałowe klimatyzatory i pompy ciepła jak urządzenia typu split.

Czy w 2027 r. można jeszcze kupić pompę ciepła na R32?

Zakaz dotyczy „wprowadzania do obrotu”, czyli pierwszego udostępnienia urządzenia na rynku UE (art. 3 pkt 6 rozporządzenia). Urządzenie, które producent lub importer wprowadził na rynek przed 1 stycznia 2027 r., dystrybutor może sprzedać, a instalator zamontować także później. Nie ma nakazu wymiany działających instalacji, a serwis i napełnianie R32 pozostają legalne przez cały okres eksploatacji.

W praktyce oznacza to trzy rzeczy:

1. Oferta pomp ciepła na R32 w 2027 r. będzie się kurczyć do stanów magazynowych. Dla splitów powietrze-woda do 12 kW producenci przechodzą na R290 lub mieszaniny o GWP poniżej 150 (np. R454C, GWP 148).
2. Czynnik R290 jest palny (klasa A3). Wymaga innego podejścia do lokalizacji jednostki zewnętrznej, odległości od okien i studzienek oraz przeszkolonego instalatora. Więcej o różnicach w artykule R32, R290 czy R410A — który czynnik wybrać.
3. Klimatyzacji domowej to nie dotyczy. Split ścienny na R32 kupisz i zamontujesz legalnie także w 2027 i 2028 r.

Kontyngent HFC spada o połowę

Załącznik VII do rozporządzenia określa maksymalną ilość wodorofluorowęglowodorów, jaką można wprowadzić na rynek UE w danym roku, w tonach ekwiwalentu CO2. Wartość wyjściowa z 2015 r. wynosi 176 700 479 t CO2e.

Skok z 24,3% do 12,3% w jednym kroku to najgłębsze cięcie w całym harmonogramie. Kontyngent liczony jest w ekwiwalencie CO2, więc uderza przede wszystkim w czynniki o wysokim GWP: 1 kg R410A „zużywa” ponad trzy razy więcej kontyngentu niż 1 kg R32. Dla właściciela starszej klimatyzacji lub pompy ciepła oznacza to droższe dobicie czynnika po nieszczelności i większe znaczenie regularnych przeglądów. Odzyskany i zregenerowany czynnik nie podlega kontyngentowi, dlatego serwisy coraz częściej pracują na czynniku z regeneracji.

Serwis w 2027 r.: co wolno, a czego nie

Zakazy serwisowe (art. 13 rozporządzenia) nie zmieniają się 1 stycznia 2027 r., ale warto znać stan prawny, bo w 2026 r. wszedł ważny etap:

• Od 1 stycznia 2025 r. nie wolno używać F-gazów o GWP 2500 lub wyższym do serwisowania jakichkolwiek urządzeń chłodniczych.
• Od 1 stycznia 2026 r. ten sam zakaz obejmuje klimatyzację i pompy ciepła. Dotyczy to np. R404A i R507A, ale nie R410A (GWP 2088) ani R32.
• Do 1 stycznia 2032 r. czynniki zregenerowane i odzyskane o GWP 2500 lub wyższym mogą być nadal używane do serwisu istniejących urządzeń, pod warunkiem odpowiedniego etykietowania.
• Od 1 stycznia 2032 r. próg GWP 750 zacznie obowiązywać przy serwisie stacjonarnych urządzeń chłodniczych (nie dotyczy klimatyzacji i pomp ciepła).

Kontrole szczelności (art. 5) obejmują urządzenia zawierające co najmniej 5 t CO2e F-gazów. Dla R32 to około 7,4 kg, więc typowy split domowy jest poniżej progu, ale większa pompa ciepła lub multi-split już nie. Hermetycznie zamknięte urządzenia w budynkach mieszkalnych są zwolnione z kontroli do 3 kg czynnika.

Certyfikaty instalatorów: termin 12 marca 2027 r.

Rozporządzenie 2024/573 rozszerzyło obowiązek certyfikacji na osoby pracujące z alternatywami dla F-gazów, w tym czynnikami naturalnymi (art. 10 ust. 1). Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2024/2215 z 6 września 2024 r. określiło nowe kategorie certyfikatów personelu:

Dwie daty z art. 10 ust. 9 rozporządzenia 2024/573 są kluczowe:

• do 12 marca 2027 r. państwa członkowskie muszą nałożyć na certyfikowane osoby obowiązek udziału w szkoleniu przypominającym lub ponownej ocenie co najmniej raz na 7 lat;
• do 12 marca 2029 r. każda osoba z certyfikatem wydanym na starych zasadach (rozporządzenie 517/2014) musi przejść takie szkolenie lub ocenę po raz pierwszy.

Dotychczasowe certyfikaty pozostają ważne. Posiadacze kategorii I i II mają uzupełnić wiedzę do poziomu A1/A2, kategorii III do D, a IV do E. W Polsce jedyną jednostką certyfikującą jest Urząd Dozoru Technicznego, ale krajowa nowelizacja ustawy F-gazowej, która ma wdrożyć nowe kategorie, według informacji Ministerstwa Klimatu i Środowiska cytowanych w maju 2026 r. miała trafić do konsultacji w II kwartale 2026 r., a nowy system certyfikacji ma ruszyć pod koniec 2027 r. Na dzień publikacji nie znaleźliśmy opublikowanego projektu w Rządowym Centrum Legislacji. Dla inwestora ważna jest praktyczna konsekwencja: pytaj wykonawcę o certyfikat F-gazowy firmy i personelu oraz o doświadczenie z R290, bo to czynnik palny. Dlaczego to ma znaczenie, opisujemy w tekście uprawnienia F-gaz i SEP przy wyborze firmy.

Dotacje w 2027 r.: co przesądzone, a co w konsultacjach

Czyste Powietrze

Program w wersji obowiązującej od 20 lipca 2026 r. zapowiada wprost: od 2027 r. nie będzie już wspierał ogrzewania elektrycznego innego niż pompy ciepła. Dopłaty nie obejmą kotłów elektrycznych, mat i folii grzewczych, grzejników elektrycznych ani elektrycznego ogrzewania podłogowego jako głównego źródła. Okres przejściowy trwa do końca 2026 r. Dopuszczonymi urządzeniami grzewczymi pozostają pompy ciepła oraz kotły na pellet i zgazowujące drewno z listy ZUM.

Dwie kolejne zmiany NFOŚiGW przedstawił w konsultacjach społecznych 9 marca 2026 r. jako plan z terminem 1 stycznia 2027 r., ale na dzień publikacji nie zostały wpisane do dokumentów programu:

• wyższa dotacja za lepsze parametry: pompy ciepła z naturalnymi czynnikami chłodniczymi, o obniżonym poziomie hałasu i wyższej sezonowej efektywności miałyby dostać wyższe limity;
• wymóg produkcji w UE: na liście ZUM miałyby pozostać tylko pompy ciepła i kotły na biomasę, których obieg chłodniczy jest scalany i testowany w zakładzie na terenie UE, z potwierdzeniem przez jednostkę akredytowaną przez PCA.

Organizacje branżowe (PORT PC, SPIUG, APPLiA) sprzeciwiły się drugiej propozycji, wskazując na niezgodność z pracami Komisji Europejskiej. Traktuj ją jako ryzyko przy planowaniu zakupu urządzenia spoza UE na 2027 r., nie jako obowiązujący wymóg. Bon na audyt energetyczny NFOŚiGW zapowiada na koniec 2026 r. lub początek 2027 r.

Aktualne limity, poziomy i procedurę opisujemy w artykule Czyste Powietrze 2026 — dotacja na pompę ciepła.

Moje Ciepło

Program dla nowych domów przyjmuje wnioski do 31 grudnia 2026 r. lub do wyczerpania budżetu 600 mln zł. Na stronie programu nie ma informacji o kontynuacji naboru w 2027 r. Jeśli budujesz dom i chcesz dotacji 7 000 zł na pompę powietrzną (21 000 zł na gruntową), wniosek składa się po zakończeniu inwestycji i opłaceniu faktur, więc montaż musi zamknąć się w 2026 r.

Ulga termomodernizacyjna

Odliczenie do 53 000 zł na podatnika obejmuje pompy ciepła i rekuperację i na 2027 r. nie zapowiedziano zmian. Kotły gazowe i olejowe są wyłączone z ulgi od 2025 r.

Budynki: dyrektywa EPBD i polska ustawa

Dyrektywa (UE) 2024/1275 w sprawie charakterystyki energetycznej budynków powinna być wdrożona do 29 maja 2026 r. Polska tego nie zrobiła: 15 lipca 2026 r. Komisja Europejska wysłała wezwania do usunięcia uchybienia do wszystkich 27 państw członkowskich. Dla rynku pomp ciepła najważniejsze są trzy elementy dyrektywy:

• zakaz zachęt finansowych do samodzielnych kotłów na paliwa kopalne obowiązuje od 1 stycznia 2025 r. (w Czystym Powietrzu kotły gazowe wypadły już 14 czerwca 2024 r.);
• budynki zeroemisyjne: nowe budynki publiczne od 1 stycznia 2028 r., wszystkie nowe budynki od 1 stycznia 2030 r.;
• krajowe plany wycofania kotłów na paliwa kopalne do 2040 r.

Rok 2027 przyniesie najpewniej polską ustawę wdrażającą dyrektywę, z nowymi klasami energetycznymi budynków i paszportami renowacji. Jej treść nie jest jeszcze znana, dlatego nie opieramy na niej żadnych zaleceń. Jak czytać świadectwo i wskaźniki EU, EK i EP wyjaśniamy w artykule charakterystyka energetyczna budynku.

ETS2: nie 2027, tylko 2028

System handlu emisjami dla budynków i transportu (ETS2) obejmie paliwa do ogrzewania: gaz ziemny, węgiel i olej opałowy. Opłatę wnoszą dostawcy paliw, którzy przeniosą ją na ceny. Pierwotny start planowano na 2027 r.; w grudniu 2025 r. Parlament Europejski i Rada uzgodniły przesunięcie o rok, a 5 marca 2026 r. Rada formalnie przyjęła zmianę Europejskiego prawa o klimacie. ETS2 rusza 1 stycznia 2028 r., aukcje uprawnień zaczynają się w 2027 r. Dla właściciela domu ogrzewanego gazem to informacja, że koszt ogrzewania kopalnego od 2028 r. dostanie dodatkowy składnik, którego ogrzewanie pompą ciepła nie ma. Decyzje o wymianie źródła podejmowane w 2027 r. warto liczyć już z tym założeniem.

Ekoprojekt, etykiety i cyberbezpieczeństwo

• Kotły i pompy ciepła (rewizja rozporządzeń 813/2013 i 811/2013): Komisja Europejska prowadziła konsultacje projektów do 23 stycznia 2026 r. i zapowiadała przyjęcie w I kwartale 2026 r. Projekt przewiduje etykietę w skali A–G z kodem QR do bazy EPREL, oznaczenie hałasu i czynników o niskim GWP, wymogi dotyczące części zamiennych oraz osobne zasady dla hybrydowych pomp ciepła. Zgodnie z projektem główne wymogi zaczną obowiązywać 24 miesiące po wejściu w życie, więc nawet po publikacji nie dotkną urządzeń sprzedawanych w 2027 r.
• Klimatyzatory do 12 kW: nadal obowiązują rozporządzenia 206/2012 (ekoprojekt) i 626/2011 (etykieta z klasami A+++ do D, SEER i SCOP). Rewizja trwa od 2023 r.; nowa etykieta A–G jest zapowiadana, ale nie ma przyjętego aktu prawnego. W 2027 r. kupując klimatyzator, będziesz porównywać SEER i SCOP na dotychczasowej etykiecie.
• Akt o cyberodporności (Cyber Resilience Act, rozporządzenie (UE) 2024/2847): od 11 września 2026 r. producenci muszą zgłaszać aktywnie wykorzystywane podatności, a od 11 grudnia 2027 r. wszystkie nowe produkty z elementami cyfrowymi (moduły Wi-Fi w klimatyzatorach, sterowniki pomp ciepła, termostaty w chmurze) muszą spełniać wymogi bezpieczeństwa i mieć wsparcie aktualizacjami. To dobra wiadomość dla użytkowników aplikacji mobilnych, ale też sygnał, że starsze sterowniki mogą tracić wsparcie.

Co jeszcze może się zmienić: PFAS

Europejska Agencja Chemikaliów pracuje nad ograniczeniem PFAS, do których zalicza się większość czynników HFC i HFO, w tym R1234yf (składnik mieszanin takich jak R454C). Komitet ds. Oceny Ryzyka (RAC) przyjął opinię 2 marca 2026 r., opinia Komitetu ds. Analiz Społeczno-Ekonomicznych (SEAC) jest spodziewana do końca 2026 r., a projekt decyzji Komisji Europejskiej w 2027 r. To nie zmieni przepisów 1 stycznia 2027 r., ale pokazuje kierunek: czynniki naturalne (R290, R744) są jedyną grupą bez ryzyka regulacyjnego w perspektywie 10–15 lat.

Co to oznacza dla inwestora

• Planujesz pompę ciepła split powietrze-woda do 12 kW na R32? Wprowadzenie takich urządzeń na rynek kończy się 31 grudnia 2026 r. Można je legalnie kupić z magazynu i zamontować później, ale przy nowej inwestycji rozsądniej wybrać urządzenie na R290 lub czynnik o GWP poniżej 150, które będzie miało pełne wsparcie producenta przez cały okres eksploatacji.
• Wybierasz monoblok? Od 2027 r. praktycznie wszystkie nowe monobloki do 50 kW pracują na R290. To dojrzała technologia z wysoką temperaturą zasilania, ale wymaga poprawnej lokalizacji jednostki (strefy bezpieczeństwa wokół urządzenia) i wykonawcy przeszkolonego z czynników palnych.
• Klimatyzacja do domu lub biura? R32 pozostaje standardem do końca 2028 r. Nie ma powodu, by przyspieszać zakup z obawy przed 2027 r. Warto natomiast dobrać moc z bilansu zysków ciepła, bo etykieta i przepisy nie zastąpią obliczeń.
• Masz starszą instalację na R410A? Serwis pozostaje legalny, ale czynnik będzie droższy. Regularne przeglądy z kontrolą szczelności ograniczają straty. Jak często je robić, opisujemy w artykule serwis klimatyzacji — jak często.
• Liczysz na dotację? Ogrzewanie elektryczne (poza pompami ciepła) trzeba rozliczyć w Czystym Powietrzu do końca 2026 r. Moje Ciepło przyjmuje wnioski do 31 grudnia 2026 r. Przy zakupie pompy ciepła spoza UE licz się z ryzykiem wypadnięcia urządzenia z listy ZUM, jeśli NFOŚiGW wdroży kryterium produkcji w UE.
• Ogrzewasz gazem? ETS2 od 2028 r. dołoży koszt emisji do każdej faktury za paliwo. Kalkulację wymiany na pompę ciepła warto zrobić już w 2027 r., z uwzględnieniem obliczeń OZC i realnego punktu biwalentnego. Orientacyjne koszty zebraliśmy w tekście pompa ciepła — koszt instalacji.

Najczęstsze pytania

Czy od 2027 r. R32 jest zakazany? Nie. Zakaz dotyczy wprowadzania na rynek nowych monobloków do 50 kW i splitów powietrze-woda do 12 kW z czynnikiem o GWP 150 lub wyższym. Klimatyzacja split powietrze-powietrze na R32 pozostaje dozwolona do końca 2028 r., a serwis wszystkich urządzeń na R32 jest legalny bez ograniczeń czasowych.

Czy muszę wymienić pompę ciepła lub klimatyzację, żeby spełnić nowe przepisy? Nie. Rozporządzenie F-gazowe nie nakazuje wymiany działających urządzeń. Dotyczy producentów i importerów oraz zasad serwisu.

Czy pompa ciepła na R290 jest bezpieczna w domu? Tak, przy poprawnym montażu. Propan jest palny, dlatego producenci określają strefy bezpieczeństwa wokół jednostki zewnętrznej (odległości od okien, drzwi, studzienek i otworów wentylacyjnych), a montaż powinien wykonać instalator z doświadczeniem w czynnikach A3. Wewnątrz budynku krąży wyłącznie woda grzewcza.

Czy mój certyfikat F-gazowy straci ważność w 2027 r.? Nie. Certyfikaty wydane na starych zasadach pozostają ważne. Do 12 marca 2029 r. trzeba po raz pierwszy odbyć szkolenie przypominające lub ponowną ocenę, a potem powtarzać to co najmniej raz na 7 lat, gdy Polska wdroży odpowiednie przepisy.

Czy w 2027 r. dostanę dotację na ogrzewanie elektryczne z Czystego Powietrza? Nie, poza pompami ciepła. Wnioski obejmujące maty, kotły elektryczne lub grzejniki elektryczne trzeba złożyć do końca 2026 r.

Czy ETS2 podniesie rachunki za gaz od 2027 r.? Nie od 2027 r. System rusza 1 stycznia 2028 r. W 2027 r. odbywają się jedynie aukcje uprawnień, których celem jest zebranie środków na wsparcie gospodarstw domowych.

Jak przygotować inwestycję na 2027 r.

W everflow dobieramy pompy ciepła i klimatyzację z obliczeń (OZC według PN-EN 12831, bilans zysków ciepła), a przy pompach ciepła na R290 sprawdzamy lokalizację jednostki pod kątem stref bezpieczeństwa producenta. Przygotowujemy też dokumentację techniczną do Czystego Powietrza i Mojego Ciepła. Prześlij dane do wyceny albo zobacz pompy ciepła w Warszawie i klimatyzację w Legionowie.

Źródła: rozporządzenie (UE) 2024/573 w sprawie fluorowanych gazów cieplarnianych — tekst w Dz.U. UE (art. 3, 5, 10, 13, załączniki IV i VII), rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2024/2215, czystepowietrze.gov.pl — zmiany od 20 lipca 2026 r. i pytania i odpowiedzi o naborze, prezentacja NFOŚiGW z konsultacji zmian programu (9 marca 2026 r.), mojecieplo.gov.pl, Komisja Europejska — wezwania ws. transpozycji EPBD, 15 lipca 2026 r., Ministerstwo Rozwoju i Technologii — dyrektywa EPBD, Komisja Europejska — ETS2, ICAP — przyjęcie zmiany prawa o klimacie i przesunięcie ETS2 (5 marca 2026 r.), Komisja Europejska — konsultacje ekoprojektu i etykiet dla ogrzewaczy (1 grudnia 2025 r.), projekt rozporządzenia ws. ekoprojektu ogrzewaczy, Komisja Europejska — klimatyzatory i wentylatory (obowiązujące rozporządzenia), Komisja Europejska — Cyber Resilience Act, Rynek Instalacyjny — nowa certyfikacja F-gazowa (maj 2026 r.), Fluorocarbons — opinie RAC i SEAC ws. PFAS. Stan prawny na 6 września 2026 r.; artykuł aktualizujemy po publikacji nowych aktów.